සැලලිහිණි සංදේශය: විචාර ප්රශ්න සහ පිළිතුරු
තොටගමුවේ ශ්රී රාහුල හිමියන් විසින් කෝට්ටේ යුගයේදී (හයවන පරාක්රමබාහු රජ සමයේ) රචිත සැලලිහිණි සංදේශය සිංහල සාහිත්යයේ අග්රගන්ය කාව්ය කෘතියකි. උලකුඩය දේවියට පුත් රුවනක් ලබා දෙන ලෙස කැලණියේ විභීෂණ දෙවියන්ගෙන් යැදීම මෙහි ප්රධාන අරමුණයි.සැලලිහිණි සංදේශය: විචාර ප්රශ්න සහ පිළිතුරු
ප්රශ්නය 1:
සැලලිහිණි සංදේශය ආරම්භයේදී දූතයා (සැලලිහිණියා) වර්ණනා කර ඇති ආකාරය සහ ඔහු සතු සුදුසුකම් කාව්ය ඇසුරින් විමසන්න.
පිළිතුරු:
කතුවරයා සැලලිහිණියා හඳුන්වන්නේ සාමාන්ය පක්ෂියෙකු ලෙස නොව, උසස් ගුණාංගවලින් හෙබි "සඳ" (සැලලිහිණි සඳ) කෙනෙකු ලෙස ය. ආරම්භක කවියෙන්ම දූතයාගේ සුදුසුකම් මතු කරයි:
"සැරදෙ සුලකළකුරු මියුරු තෙපලෙන් රඳනා
රජකුල රහසැ මැතිනිය සියනිහි සැළලිහිණි සඳ"
- වියත් බව: සැලලිහිණියා සුලකළ අකුරින් (වියත් අකුරු/ව්යාකරණ) සහ මියුරු තෙපලෙන් (මිහිරි බසින්) යුක්තය.
- විශ්වාසවන්ත බව: රාජ කුලයේ රහස් රැකීමට තරම් සමත්, අමාත්යවරියක බඳු ("මැතිනිය") පරිණත බුද්ධියක් ඇත්තෙකි.
- රූප ශෝභාව: සැලලිහිණියාගේ රූපය මලින් කළ රූකඩයක් බඳුය. රන්වන් පාද යුගලක්, රතු පැහැ සපුමල් කැකුළක් බඳු හොටක් සහ නිල් උපුල් පෙති වැනි පියාපත් ඔහු සතුය ("මලින් කළ රූවෙව් එබැවින් නුබින් එන වර").
ප්රශ්නය 2:
තොටගමුවේ ශ්රී රාහුල හිමියන් සැලලිහිණියා කෙරෙහි දැක්වූ අසීමිත සෙනෙහස සහ මිත්රත්වය "සැපදුක් විමසුම්" කොටසින් පැහැදිලි වන ආකාරය විමසන්න.
පිළිතුරු:
සැලලිහිණියා අහසින් පැමිණෙන විට කතුවරයා මහත් සෙනෙහසින් සහ ගෞරවයෙන් ඔහුව පිළිගනී. මාර්ගයේදී සිදුවූ වෙහෙස විමසන්නේ සැබෑ කල්යාණ මිත්රයෙකු විලසිනි:
"වනදෙව් ලියෝ නොකොළොද සවන අබරණ?
එනමග දුකෙක් නොවී ද සබඳිනි කලණ"
සැලලිහිණියාගේ රූප ශෝභාව දුටු වනදෙවියන් ඔහුව තම කන්වල පළඳින අබරණයක් කර නොගත්තේ දැයි විමසීමෙන් දූතයාගේ සුකුමාල බව පෙන්වයි. සැබෑ සෙනෙහස ඇති තැනක වෙනත් සැප කුමටද, මිතුරා දැකීමම පමණක් වුවද සැපතක් බව කවියා පවසයි ("වෙන සැප කුමට තොප දකිනා එමපමණ?"). මිතුරා පැමිණීම තමන් කළ පිනක් ලෙස කවියා දකියි.
ප්රශ්නය 3:
"මිතුරු තුමෝ දුක් සැප දෙකෙහි මපැවති - බිතු සිතුවම් රූ මෙන් පිටු නොපාවිති" යන කවිය ඇසුරින් කතුවරයා දක්වන සැබෑ මිත්රත්වයේ ලක්ෂණ විග්රහ කරන්න.
පිළිතුරු:
මෙම සුප්රසිද්ධ කවියෙන් රාහුල හිමියන් ලෝකෝත්තර සහ ලෞකික ජීවිතයට පොදු වූ උසස් සදාචාරාත්මක උපදේශයක් සපයයි:
- පිටු නොපෑම: බිත්තියක ඇඳි සිතුවම් කිසිවිටෙකත් බලන්නාට පිටු නොපාන්නා සේ, සැබෑ මිතුරාද කිසිදු අවස්ථාවක තම මිතුරා අත්හැර දමා පිටු නොපායි.
- සර්වකාලීන බව: සැපතේදී මෙන්ම දුකේදීද එකසේ ළඟ රැඳී සිටීම සැබෑ මිත්රත්වයේ ස්වභාවයයි.
සැලලිහිණියා එවැනි උතුම් ගුණාංගවලින් යුතු මිතුරෙකු බැවින්, තමන් පවසන පණිවිඩය සිත එකඟ කර අසන ලෙස කවියා ඉල්ලා සිටියි ("සිතු නතු කර අස යහළුව වඩන රුති").
ප්රශ්නය 4:
ජයවර්ධන පුර (කෝට්ටේ) නගරයේ ආරක්ෂාව සහ ශ්රී විභූතිය ප්රාකාරය (පවුර) සහ අගල ඇසුරින් කවියා වර්ණනා කර ඇත්තේ කෙසේද?
පිළිතුරු:
කෝට්ටේ රාජධානියේ ස්වාභාවික හා කෘතිම ආරක්ෂාව මෙන්ම සිරිබර බව කවියා ඉතා අපූරුවට සාදෘශ්ය කර ඇත.
- දියවන්නා අගල: නගරය වටා ඇති දියවන්නා ඔය, නගර නමැති කාන්තාව හැඳ සිටින රැළි වැටුණු පටසළුවක් බඳුය ("රැඳි රළ රළැති හොය දියවන්නා නමැති - ඇඳි පුර අඟන පටසළු සිරි රැපැයි නිති").
- නගර ප්රාකාරය: ලංකා මාතාව නමැති තරුණ කාන්තාවගේ පියයුරු තද කර බඳින ලද රත්තරන් තනපටක් මෙන් නගර පවුර දිස්වන බව කවියා පවසයි ("තරකළ විසල් වාසල් යතුරු මෙ නුවර - බැඳහළ රුවන් තනපට කියලි ය පවුර").
මෙයින් නගරයේ ආරක්ෂාවේ ඇති ස්ථිරසාර බව සහ අලංකාරය එකවර මතු කෙරේ.
ප්රශ්නය 5:
කෝට්ටේ පුරවරයේ වාසය කළ කාන්තාවන්ගේ රූප ශෝභාව වර්ණනා කිරීම සඳහා කවියා භාවිත කර ඇති සාම්ප්රදායික කාව්යෝක්ති විමසන්න.
පිළිතුරු:
කෝට්ටේ පුරඟනන්ගේ රූපය වර්ණනා කර ඇත්තේ දේවඟනන් පරදන අයුරිනි. ඒ සඳහා සාම්ප්රදායික උපමා රූපක රැසක් භාවිත කර ඇත:
"සිසි වන වුවන ඉඟ සුඟ ගත හැකි මිටින
නිසි පුළුලු කුළ රිය සක යුරු තිසර තන"
- මුහුණ: පුන් චන්ද්රයා බඳුය (සිසි වන වුවන).
- ඉණ: මිටකින් අල්ලාගත හැකි තරම් සිහින්ය (ඉඟ සුඟ ගත හැකි මිටින).
- නිතඹ සහ පියයුරු: පුළුල් නිතඹ රථ රෝද වැනිය, පියයුරු හංසයන් වැනිය.
- දිව්යමය ස්වභාවය: ඔවුන් රන් ලියන් වැනි සිරුරකින් යුක්තය. ඔවුන් දෙවඟනන්ගෙන් වෙනස් වන්නේ ඇසිපිය හෙළන එකම ලක්ෂණයෙන් පමණි ("ඇසි පිය හෙළන පමණින් නොවෙති දෙවඟන").
ප්රශ්නය 6:
ගමන් ආරම්භයේදී සැලලිහිණියා දැකිය යුතු "සුබ නිමිති" මොනවාද? සාහිත්යමය වශයෙන් එහි ඇති වැදගත්කම දක්වන්න.
පිළිතුරු:
පැරණි සමාජයේ ගමනක් පිටත්වීමේදී සුබ නිමිති බැලීමේ සිරිතක් පැවතුණි. සැලලිහිණියාට පෙරමගදී දැකීමට සැලසෙන සුබ නිමිති මෙසේය:
"නල මුදු සුවඳ පිරි කුඹු මියුරු අඹ ගෙඩි ගෙඩි
පුල හෙළ කුසුම ලිය පිය තෙපල රන් කෙඬි"
- පිරි කුඹු (දිය පිරවූ කළ ගෙඩි), මියුරු අඹ ගෙඩි, පිපුණු සුදු මල් (පුල හෙළ කුසුම), කාන්තාවන් (ලිය), මිහිරි කතා (පිය තෙපල), රන් කෙඬි, සුදු සෙමර, සේසත් සහ මඟුල් ඇතා (ගිජිඳුනොද වැඩි).
වැදගත්කම: මෙමඟින් සංදේශයේ අරමුණ ඉෂ්ට වන බවට වන සුබවාදී හැඟීම තහවුරු කරන අතර එකල පැවති සංස්කෘතික විශ්වාසයන් මැනවින් පිළිබිඹු කරයි.
ප්රශ්නය 7:
කෝට්ටේ රාජ මාලිගයේදී සැලලිහිණියා දකින ෂඩ්භාෂා පරමේශ්වර පරාක්රමබාහු රජතුමාගේ තේජස හා රූපය කාව්ය ඇසුරින් විග්රහ කරන්න.
පිළිතුරු:
මාලිගයට ඇතුළු වන දූතයාට පෙනෙන්නේ සිංහාසනාරූඪව සිටින මහා තේජවන්ත පරාක්රමබාහු රජුය:
"පැරකුම්බා නරනිඳු සඳ දකු මිතුර"
"වෙනු මෙන් පසක් උන් සඳ සීහසුන් මැද"
- දේවත්වයෙන් සැලකීම: සිංහාසනය මත වැඩසිටින රජු පෙනෙන්නේ විෂ්ණු දෙවියන් (වෙනු මෙන්) ප්රත්යක්ෂව වැඩසිටින්නාක් මෙනි.
- රාජකීය පෙනුම: සූර්ය වංශයට සූර්යයෙකු බඳු වූ, ශ්රියා කාන්තාව නිරන්තරයෙන් ළඟ රැඳෙන උරතලයක් ඇති රජු, රූප ශෝභාවෙන් කාමදේවයා බඳුය (මෙනරම්බා හිමි රූ සිරිනි පැහැසර).
- රාජාභරණ: හැටහතරක් ආභරණ සහ ඔටුන්න පැළඳ මනු රජුගේ පරපුර නොසිඳවා පවත්වාගෙන යන රජුගේ සිරිපා වැඳ අවසර ගන්නා ලෙස කවියා පවසයි.
ප්රශ්නය 8:
කැලණි විහාර වර්ණනාවේදී සැලලිහිණියා වැඳපුදා ගත යුතු බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන සහ ඒවායේ ඓතිහාසික වැදගත්කම පද්යාවලිය ඇසුරින් දක්වන්න.
පිළිතුරු:
කැලණි විහාරයේ ඇති පූජනීය ස්ථාන රැසක් කවියා භක්තිමත්ව වර්ණනා කරයි:
- ලක්තිලක පිළිමගෙය: බුදුන් වහන්සේ ජීවමානව වැඩසිටින්නාක් මෙන් පෙනෙන මහා පිළිම වහන්සේ.
- සල පිළිමගෙය: මණිඅක්ඛිත නා රජු ලක්දිව රැකීමට මැවූ සමුදුරේ පැහැය ඇති ශෛලමය පිළිම වහන්සේ.
- සිවුරු දාගැබ: බුදුන් වහන්සේ කැලණි ගඟෙන් ස්නානය කොට, තුන් සිවුර හැඳ පෙරවා වැඩසිටි ස්ථානයේ කළ දාගැබ ("තැන කළ සිවුරු දා ගැබ වඳු නො පෑ පිටි").
- මහ දාගැබ (සොළොස්ස්ථාන): මණිඅක්ඛිත නාරජුගේ ආරාධනයෙන් පැමිණි බුදුන් වහන්සේ රහතන් වහන්සේලා මැද මිණි පලඟ පිට හිඳ ධර්මය දෙසූ ස්ථානයේ කළ සැට රියන් මහ දාගැබ.
- සමාධි පිළිමය සහ ශ්රී මහා බෝධීන් වහන්සේ: සසරින් මුදවන සමාධි පිළිමය සහ ඉඳුනිල් මිණි සතක් බඳු බෝධීන් වහන්සේ.
ප්රශ්නය 9:
විභීෂණ දේව මාලිගයේ පැවැත්වෙන නෘත්ය පූජාව (නැටුම්) රාහුල හිමියන් ශබ්ද රසය සහ දෘශ්ය ගෝචර රූපක ඇසුරින් වර්ණනා කර ඇති අයුරු විමසන්න.
පිළිතුරු:
නැටුම් ශාලාවේ සිටින නිළියන්ගේ රංගනය කවියා දක්වන්නේ චලන චිත්රයක් මෙනි. ඔවුන්ගේ ශරීර චලනයන් පහන් සිළුවලට උපමා කරයි:
"සැලෙන පහන සිළු වැනි රඟන ලිය සැදී"
- නටන විලාසය: පුළුල් නිතඹ සලමිනි, අත් ඔසවමින් සහ පහත් කරමිනි, නෙත් කොනින් බලුම් හෙළමිනි ඔවුහු රඟති ("හෙළන නඟන අත නුවනග බැලුම් දිදී").
- ධ්වනි රසය (තාලය): නැටුමේ තාලය කවියේ ඡන්දසින්ම මතු කරයි:
- පණිවිඩය: පරාක්රමබාහු රජුගේ දියණිය වන, නන්නූරුතුනයා නමැති ඇමතිවරයාගේ බිරිඳ වන උලකුඩය දේවිය වෙත උතුම් පුත් රුවනක් ලබා දෙන ලෙස යැදීමයි ("පුත් රුවනක් සොඳ දුන මැනවි නිසි ලෙස").
- දේවියගේ චරිතය: උලකුඩය දේවිය සර්ව සම්පූර්ණ කාන්තාවක ලෙස වර්ණනා වේ. ඇය සිරිකත මෙන් සිරි දියුණු කරන, සිතුමිණක් මෙන් දන් දෙන, සරසවිය මෙන් නුවණැති තැනැත්තියකි.
- ඇය පතිභක්තිය උසස් කොට සලකන ("රකිමින් පතිනි දම් යහපත් සිරිත්මේ"), අටසිල් රකින, ධර්මයට ලැදි උත්තමාවියකි ("සසිරි උලකුඩය දේවී හට පසිඳු").
ඔබ දැක්වූ විශේෂිත තේමාවන් (ස්වභාව සෞන්දර්යය, සිද්ධි/අවස්ථා, මාර්ග වර්ණනා, අර්ථ හා ශබ්ද රසය, අපූර්වත්වය හා නිර්මාණශීලීත්වය) පදනම් කර ගනිමින්, සැලලිහිණි සංදේශය ඇසුරින් සකස් කළ විචාර ප්රශ්න 10 සහ ඊට අදාළ ආදර්ශ පිළිතුරු පහත පරිදි වේ.
සැලලිහිණි සංදේශය: තේමානුගත විචාර ප්රශ්න සහ පිළිතුරු
1. ස්වභාව සෞන්දර්ය වර්ණනා
ප්රශ්නය: තොටගමුවේ ශ්රී රාහුල හිමියන් කැලණි නදී නිම්නයේ ස්වභාව සෞන්දර්යය වර්ණනා කිරීම සඳහා ශාක පද්ධතිය සහ අවට පරිසරය භාවිත කර ඇති ආකාරය පද්ය ඇසුරින් විමසන්න.
පිළිතුර:
රාහුල හිමියන් පරිසරයේ ඇති සජීවී බව සහ වර්ණ සංකලනය මැනවින් හඳුනන කවියෙකි. සැලලිහිණියාට කැලණි ගඟ අසලදී දැකගත හැකි වන තුරුලතාවල සුන්දරත්වය උන්වහන්සේ මෙසේ චිත්රණය කරති:
"සල් සපු කීණ දොඹ රෑරඟ නා මිදෙලි
පුල් එරහැඳි හෝ පලු මීඅඹ පළොලි
පොල් පුවකිගු රඹ මලබුලත සලිමලි
නිල් ගන සා සෙවණලු දෙතෙරැ මනකලි"
ගඟ දෙපස සල්, සපු, කීණ, දොඹ, නා, ඇඹුල් කෙසෙල් සහ පුවක් වැනි විවිධ ශාක හා වැල් වර්ග සශ්රීකව වැඩී ඇත. මෙම වර්ණනාවේ ඇති විශේෂත්වය වන්නේ පරිසරය හුදෙක් අජීවී වස්තුවක් ලෙස නොව, "නිල් ගන සා සෙවණලු" (තද නිල් පැහැති ඝන සෙවණැලි) මඟින් නෙතට සිසිලසක් සහ මනරම් දෘශ්ය රූපයක් (Visual Imagery) මවන පරිදි ස්වභාව සෞන්දර්යය ප්රතිනිර්මාණය කර තිබීමයි.
2. ස්වභාව සෞන්දර්ය වර්ණනා
ප්රශ්නය: "සැඳෑ වර්ණනාව" තුළින් සූර්යයා බැසයෑමේ ස්වාභාවික සංසිද්ධිය කවියා අතිශය සෞන්දර්යාත්මක මෙන්ම ජීවමාන රූපකයකින් ඉදිරිපත් කරන්නේ කෙසේද?
පිළිතුර:
සැඳෑ කාලයේ බටහිර අහසේ සූර්යයා බැසයන දර්ශනය කවියා දකින්නේ ගසකින් වැටෙන ඉදුණු රතු ගෙඩියක් ලෙසිනි:
"වදිමින් සවස නල හැසිරෙන දිගතුවල
සොබමන් සුනිල් මිණි නිල් නුබ තුර විපුල
පතසන් අවර ගිරි නැටියෙන් වැටෙන කල
විලිකුන් සුරත් පල වැනි වේ රිවි මඬල"
නිල් මැණික් පැහැති මහා අහස නමැති වෘක්ෂයේ, බටහිර කන්ද නමැති නටුවෙන් ගිලිහී වැටෙන "විලිකුන් සුරත් පලයක්" (හොඳින් ඉදුණු රතු පැහැති ගෙඩියක්) මෙන් සූර්ය මණ්ඩලය දෘශ්යමාන වන බව කවියා පවසයි. ස්වභාවධර්මයේ හැසිරීම් රටාවක් මෙතරම් චමත්කාරජනක උපමාවකින් හැඩගැන්වීමෙන් කවියාගේ ස්වභාව සෞන්දර්ය නිපුනතාව මැනවින් ඔප්පු වේ.
3. සිද්ධි / අවස්ථා වර්ණනා
ප්රශ්නය: කැලණි ගඟේ දියකෙළියේ යෙදෙන පුරඟනන්ගේ (කාන්තාවන්ගේ) අවස්ථාව කතුවරයා චිත්රණය කර ඇති ආකාරය විමර්ශනය කරන්න.
පිළිතුර:
රාහුල හිමියන් කාන්තාවන් දිය කෙළින අවස්ථාව වර්ණනා කරන්නේ පරිසරය හා ඔවුන්ගේ රූපය එකිනෙක මුසු කරමිනි:
"නුවනින් නිල් උපුල් මඳහසිනි හෙළැඹුල
වුවනින් කමල් පෑ ලවනතිනි රතුපුල
පවනින් අඹළ රන ලිය වන් ලියන් කැල
රුවනින් ලකළ ගඟ දිය කෙළැ නිමුණු කල"
මෙහිදී සිද්ධිය වඩාත් තීව්ර වන්නේ කාන්තාවන්ගේ ශරීර අවයව ගඟේ පිපෙන මල් ලෙස රූපක කිරීමෙනි. ඔවුන්ගේ ඇස් නිල් උපුල් මල් මෙනි, සිනහව සුදු නෙළුම් මෙනි, මුහුණු රතු නෙළුම් මෙනි, තොල් රතු උපුල් මල් මෙනි. සුළඟින් සැලෙන රන් වැල් වැනි මේ කාන්තාවන් දිය කෙළි අවසන් කරන අවස්ථාව, මුළු ගඟම මිනිස් මල් උයනක් බවට පත් වූවාක් වැනි සජීවී අවස්ථා නිරූපණයකි.
4. සිද්ධි / අවස්ථා වර්ණනා
ප්රශ්නය: සැලලිහිණියා රාජ මාලිගයට ඇතුළු වන අවස්ථාව සහ එහි ඇති රාජකීය පෞරුෂය කාව්යගත වී ඇති ආකාරය පහදන්න.
පිළිතුර:
දූතයා මාලිගයට ඇතුළු වන අවස්ථාව කවියා දක්වන්නේ ඉතාමත් ගාම්භීර සහ උත්කර්ෂවත් සිදුවීමක් ලෙසය:
"ගනරන් කොතින් දිලිහෙන මිණි රැස් විහිදු
පවනින් ලෙළෙන පල අග මුතුලැල් සිනිඳු
සඳකැන් මිණෙන් බඳ යුතු බිතු පෙළින් රුදු
එතැනින් ගොසින් සැණෙකින් රජ විමන් වදු වදු"
රන් කොත්වලින් සහ මැණික් රැස්වලින් බැබළෙන, මුතු වැල් ලෙළදෙන මාලිගයට "වදු වදු" (ඇතුළු වන්න, ඇතුළු වන්න) යැයි ආදරණීය හදිසි කිරීමකින් අවස්ථාව නිරූපණය කරයි. ඉන්පසු සිංහාසනය මත සිටින පැරකුම්බා රජු දැකීම ("සීහසුන් මැද උන් සඳ") රාජකීය සභාවක ඇති උත්කර්ෂවත් සහ ගෞරවනීය අවස්ථාව පාඨකයා ඉදිරියේ මැවීමට සමත් වෙයි.
5. මාර්ග වර්ණනා
ප්රශ්නය: සැලලිහිණි සංදේශයේ එන "මාර්ග වර්ණනා" සැබෑ භූගෝලීය පසුබිමක් හා මඟ සලකුණු ඔස්සේ ගොඩනැඟී ඇති ආකාරය නිදසුන් සහිතව පැහැදිලි කරන්න.
පිළිතුර:
සංදේශ කාව්යයක මාර්ග වර්ණනාව යනු දූතයා ගමන් කරන මඟ දෙපස ඇති සලකුණු විස්තර කිරීමයි. රාහුල හිමියන් කෝට්ටේ සිට කැලණිය දක්වා වූ සැබෑ භූගෝලීය මඟ සලකුණු කාව්යයට නඟා ඇත:
- කොන්තගං තොට: ගමන ආරම්භයේදීම හමුවන තොටුපළයි ("කරව පියාසර සකි කොන්ත ගං තොටින්").
- කයිකාවල: මුරපොළවල් සහිත ආරක්ෂිත කලාපය දැක්වීම ("කයිකාවලෙහි දැක සෙබළුන් රැකසිටින").
- වල් අම්බලම සහ වෙළෙඳගොඩ: මඟීන් විවේක ගන්නා ස්ථාන සහ වෙළෙඳ නගර මඟ සලකුණු ලෙස දක්වයි ("වල් අම්බලම දැක යාගන් සහතොසිනි", "යන්නේ වෙළෙඳගොඩ දැක මඳ කලක් සිට").
- කිත්සිරිමේ වෙහෙර: කැලණියට ළඟාවීමට පෙර හමුවන ඓතිහාසික විහාරය ("කිත්සිරිමේ වෙහෙරට වදුව පස්වරු").
මෙමඟින් මනඃකල්පිත මාර්ගයක් නොව එකල පැවති සැබෑ මාර්ග සිතියම කාව්යමය රසයකින් ඉදිරිපත් කර ඇති බව පැහැදිලි වේ.
6. මාර්ග වර්ණනා
ප්රශ්නය: "යන්මන් තොසින් මග තොරතුරු නියම දැන" යන පද්ය ඛණ්ඩය ඇසුරින්, මඟ දෙපස පරිසරය දූතයාගේ ගමන විඩාව නිවන මඟ පෙන්වන්නෙකු කරගෙන ඇති ආකාරය විමසන්න.
පිළිතුර:
කවියා මාර්ගය වර්ණනා කරන්නේ හුදෙක් පාර පෙන්වීමට පමණක් නොව, දූතයාට විඩාවක් නොදැනෙන පරිදි පරිසරයේ මිහිරියාව සමීප කරවීමටය.
"සන්නන් සිහින් ගෙඳි සෙවණලු වැලි තෙලෙන
තැන් තැන් වල ම සැතපී සියුමැලි බැවින
රන්වන් කරල් ගෙන එන ගිරවුන් අතින
යන්මන් තොසින් මග තොරතුරු නියම දැන"
මඟ දෙපස ඇති සිහින් වැලි තලාවන්, නිල්වන් ගස්වල සෙවණැලි, රන්වන් කරල් කටින් ගත් ගිරවුන් වැනි දසුන් නිසා මාර්ගය අතිශය සුන්දර වේ. මඟ තොරතුරු නියම ආකාරයෙන් දැනගෙන, සතුටින් පියාසර කරන ලෙස කවියා දූතයාට පවසන්නේ මාර්ග වර්ණනාව චිත්රපටයක් මෙන් පෙළගස්වමිනි.
7. අර්ථ රසය හා ශබ්ද රසය
ප්රශ්නය: සැලලිහිණි සංදේශයේ එන "මිතුරු තුමෝ දුක් සැප දෙකෙහි මපැවති" යන කවියෙන් මතුවන "අර්ථ රසය" (ධ්වනි අර්ථය) විග්රහ කරන්න.
පිළිතුර:
අර්ථ රසය යනු කවියක පදවලින් සෘජුව දෙන අර්ථයට වඩා ඔබ්බට ගිය ගැඹුරු සිතුවිල්ලක් හෝ ජීවන දර්ශනයක් රසිකයා තුළ ජනිත කරවීමයි.
"මිතුරු තුමෝ දුක් සැප දෙකෙහි මපැවති
බිතු සිතුවම් රූ මෙන් පිටු නොපාවිති"
- උපමාවේ අර්ථ රසය: බිත්තියක ඇඳි චිත්රයක් දෙස අප කිනම් පැත්තකින් බැලුවද එය අපට පිටුපාන්නේ නැත. සැබෑ කල්යාණ මිතුරාද ජීවිතයේ සැපත මෙන්ම මහා දුකක්, පරාජයක් පැමිණි අවස්ථාවකදී වුවද කිසිවිටෙකත් මිතුරා අත්හැර දමා යන්නේ නැත. මිත්රත්වය පිළිබඳ සමාජයේ ඇති අස්ථාවර බව පෙන්වමින්, සැබෑ මිත්රත්වයේ ඇති නොසැලෙන සුදූ ගුණය මෙහිදී ඉතා රසවත් අර්ථයකින් ධ්වනිත කර ඇත.
8. අර්ථ රසය හා ශබ්ද රසය
ප්රශ්නය: නැටුම් ශාලාවේ (රඟ මඬලේ) සුන්දරත්වය සහ තාලය මතු කිරීම සඳහා කවියා "ශබ්ද රසය" (ශබ්දාලංකාර) භාවිත කර ඇති ආකාරය නිදසුන් සහිතව පෙන්වා දෙන්න.
පිළිතුර:
ශබ්ද රසය යනු කවියක් කියවන විට එහි ඇති අකුරු සහ වචනවල නාද මාලාව නිසා ඇති වන ශ්රවණ රම්යතාවයි. නළඟනන්ගේ නර්තනය වර්ණනා කරන කවිවලින් මෙම ශබ්ද රසය උපරිමයෙන් මතුවේ:
"ලකළ පුළුලුකුළ බඳ මිණි මෙවුල්ලා
සමග රන් සලඹ රැවු දී වෙවුල්ලා
වයන පදට තබමින් පද කමල්ලා
රඟන ළඳුන් බල රූසිරු සියල්ලා"
මෙහි "මෙවුල්ලා", "වෙවුල්ලා", "කමල්ලා", "සියල්ලා" යන පද අග එන "ල්ලා" යන අනුප්රාස ශබ්දයෙන් නළඟනන්ගේ පාද තබන රිද්මය සහ සලඹ සෙලවෙන හඬ නිරායාසයෙන්ම රසිකයාගේ සවනතට දැනේ. රංගනයේ වේගය සහ තාලය ශබ්ද රසය මඟින් උත්පාදනය කිරීමට කවියා සමත් වී ඇත.
9. අපූර්වත්වය හා නිර්මාණශීලීත්වය
ප්රශ්නය: කෝට්ටේ නගරයේ දියවන්නා අගල කාන්තාවකගේ ඇඳුමකට සාදෘශ්ය කරමින් කවියා දක්වා ඇති "අපූර්වත්වය සහ නිර්මාණශීලීත්වය" විමසන්න.
පිළිතුර:
අපූර්වත්වය යනු පෙර කිසිදු කවියෙකු නොදුටු දෙසකින් යම් වස්තුවක් දෙස බලා අලුත් අදහසක් නිර්මාණය කිරීමයි. රාහුල හිමියන් දියවන්නා ඔය දකින්නේ නගරය නමැති කාන්තාවගේ වස්ත්රය ලෙසිනි:
"සැදි රත තඹර පෙළ රන තිසරුන් රුවැති
විදි දිය දහර ලෙළ දෙන දිගු නරු පටැති
රැඳි රළ රළැති හොය දියවන්නා නමැති
ඇඳි පුර අඟන පටසළු සිරි රැපැයි නිති"
දියවන්නා ඔයේ රළ පෙළ, කාන්තාවකගේ පටසළුවේ රැළි මෙන්ද; එහි ඇති රතු නෙළුම් මල් සහ හංසයන්, එම ඇඳුමේ ඇති විසිතුරු වැඩදැමීම් මෙන්ද කවියා නිර්මාණශීලීව දකියි. ආරක්ෂක දිය අගලක්, පුරඟනකගේ සිනිඳු ඇඳුමකට උපමා කිරීම කවියා සතු අපූර්ව ප්රතිභාව (Poetic Genius) මැනවින් කියාපාන්නකි.
10. අපූර්වත්වය හා නිර්මාණශීලීත්වය
ප්රශ්නය: කෝට්ටේ පුරඟනන් (කාන්තාවන්) දිව්ය අප්සරාවන්ගෙන් වෙන්කර හඳුනාගැනීම සඳහා කවියා භාවිත කර ඇති "ඇසි පිය හෙළන" තර්කය තුළ ඇති නිර්මාණශීලී ප්රතිභාව අගය කරන්න.
පිළිතුර:
සාම්ප්රදායික කවීන් කාන්තාවන්ගේ ලස්සන වර්ණනා කිරීමට ඔවුන් දෙවඟනන් වැනි යැයි පවසති. නමුත් රාහුල හිමියන් එහිදී අපූර්ව සහ තර්කානුකූල වෙනසක් සිදු කරමින් තම නිර්මාණශීලීත්වය පෙන්වයි:
"දිසි රන ලියෙව් රූ සිරි යුත් මෙපුරඟන
ඇසි පිය හෙළන පමණින් නොවෙති දෙවඟන"
ලක්දිව සංස්කෘතියට අනුව දෙවියන්ගේ ඇස් පිල්ලම් ගසන්නේ නැත (ඇසි පිය නොහෙළති). කෝට්ටේ නුවර කාන්තාවන් හැම අතින්ම දෙවඟනන් වැනි වුවත්, ඔවුන් දෙවඟනන්ගෙන් වෙනස් වන එකම ලක්ෂණය වන්නේ "ඇස් පිල්ලම් ගැසීම" පමණක් බව කවියා පවසයි. සාම්ප්රදායික උපමාවකට නව ජීවයක් දෙමින්, භෞතික මිනිස් ස්වභාවය සහ දේවත්වය අතර ඇති සියුම් වෙනස නිර්මාණශීලී ලෙස මතු කිරීමට මෙමඟින් කවියා සමත් වී ඇත.
"ලකළ පුළුලුකුළ බඳ මිණි මෙවුල්ලා
සමග රන් සලඹ රැවු දී වෙවුල්ලා
වයන පදට තබමින් පද කමල්ලා"
මෙම "ල්ලා" ශබ්දානුකරණයෙන් සලඹ සහ මෙවුම්දම්වල ශබ්දයත්, පාද තබන රිද්මයත් ශ්රාවකයාට ඇසෙන්නට සලස්වයි.
ප්රශ්නය 10:
සැලලිහිණි සංදේශයේ අවසාන පණිවිඩය (අස්න) කුමක්ද? එයින් උලකුඩය දේවියගේ චරිත ස්වභාවය හෙළි වන්නේ කෙසේද?
පිළිතුරු:
සංදේශයේ ප්රධානතම අරමුණ අඩංගු වන්නේ අස්න කොටසේය. විභීෂණ දෙවියන් ඉදිරියේ එකත්පස්ව සිට ආමන්ත්රණය කරන ලෙස දූතයාට පවසයි.
Comments
Post a Comment